Bewoners voor een Koopvaardijpark

In juni 2006 stelde het Stadsontwikkelingsbedrijf (SOB) in het ICC grootse plannen voor over het gebied rond het Handelsdok en Houtdok. Het project kreeg de naam ‘Oude Dokken’. Het was het resultaat van een architectuurwedstrijd uitgeschreven door het SOB in 2004 en gewonnen door het architectenbureau OMA van Rem Koolhaas. Het winnende ontwerp in 2004 was een project voor 600 à 700 woningen in hoofdzaak langs de kaden van de beide dokken. Het voorgestelde stadsontwerp Oude Dokken van 2006 had echter een andere allure. Het omvatte een veel groter gebied dat vanaf de dokken tot aan de spoorlijn en het goederenstation Gent Zeehaven liep. Het ging om ruim 3.200 nieuwe woningen voor bijna 6.000 inwoners. Daarnaast was er ook nog ruimte voor kantoren, winkels, bedrijven, voorzieningen en recreatie (een bijkomende 100.000 m²).

In Gent is er geen enkele andere projectontwikkeling van die omvang voor een nieuwe woonwijk. Bij Gent-Sint-Pieters gaat het ‘maar’ om een 1000-tal woningen, bij de Stadsgassite aan het Rabot om een 500-tal. Dergelijke grote aantallen woningen zoals bij de Oude Dokken kunnen maar door een enorm grote dichtheid (75 woningen per ha) en dankzij veel hoogbouw (een derde van de woningen zou komen in gebouwen met een hoogte van 45 meter en hoger). Amper 5% van de nieuwe woningen zou bovendien grondgebonden zijn (en dus over een private tuin beschikken).

Het project voorzag in groen maar dat werd versnipperd in kleine stukken met in veel gevallen hoge wanden ernaast van de hoogbouw. Niet altijd ideaal en bruikbaar als groenzone. Het gevolg daarvan is dat de nieuwe woonwijk niet voldoet aan de groennorm die de Stad Gent zichzelf oplegt. Die norm stelt dat er per inwoner 10 m² groen moet zijn in parken van meer dan 1 ha. Slechts twee groenzones waren groot genoeg om mee te tellen. Resultaat: een tekort van 3,5 ha groen om de vereiste 6 ha te halen. Dat is moeilijk aanvaardbaar als je weet dat ook de omliggende buurten (Muide, Ham, Macharius, Dampoort) niet uitmunten in grote groenoppervlakten en ook tekorten vertonen op de groennorm.

een alternatief plan: het ‘Park aan het Water’

Het idee om in de site ‘Oude Dokken’ een groot park aan het water te voorzien kwam van Groen!. Op een persconferentie in juli 2006 wezen zij erop dat het de laatste kans was om een groot stadspark binnen de kleine stadsring (binnenstad) te realiseren. Het park is gemakkelijk te realiseren aangezien de gronden in handen van het Stadsbestuur zijn. Het park is het antwoord bij uitstek op de grote nood aan groen in het noorden van de kernstad (binnenstad en 19de-eeuwse gordel). Het kan zich spiegelen aan andere grotere parken in de kernstad (Koning Albertpark, Citadelpark, Groene Vallei, Sint-Baafskouter), die echter allemaal ver weg van onze buurten liggen. Het park staat de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk niet in de weg. Integendeel zelfs, er kunnen ook andere types van woningen komen, die meer ruimte bieden voor gezinnen met kinderen.

Dit leidt dan weer tot een meer evenwichtige en leefbare wijk in vergelijking met een wijk die louter uit hoogbouw bestaat. Bovendien is zo’n park aan het water er voor iedereen. Voor de mensen die er zullen komen wonen maar ook voor de bewoners uit de omliggende wijken.Het park kan een ontmoetingsplaats worden voor arm en rijk, voor jong en oud. Een groot park heeft de ruimte en mogelijkheden voor een gevarieerd en divers gebruik van het park. De unieke ligging van het park maakt het ook mogelijk om een mooie combinatie van natuur en water te maken. Groen! maakte zich sterk dat er een park kon van 12 à 15 ha.

Een meer concreet voorstel kwam er in september 2008 van de plaatselijke Groen! afdeling Sluizeken-Muide. Het bleek geen gemakkelijke opgave: 12 ha bleek echt het maximum. Groen! tekende het park tussen het Handelsdok en de Afrikalaan. Het beslaat de volledige oostkade van het Handelsdok met uitzondering van de doorsnijding voor de toegang tot de Handelsdokbrug. Langs de Afrikalaan en in het noorden wordt het omzoomd door woongebouwen. Naast dit groot park is er ook ruimte voor een nieuwe woonwijk rond het Houtdok (met ééngezinswoningen) en voor de verdere ontwikkeling van een meer dense stationsomgeving tussen dit park en de Dampoort.

de naam: Koopvaardijpark

Met een aantal bewoners voelden we ons gecharmeerd door het plan. Zonder ons te willen vastpinnen op het voorstel willen we toch wel alle kracht inzetten om een zo groot mogelijk park langs het Handelsdok tot stand te laten komen. Om dit voorstel te kunnen adopteren en overnemen zochten we een passende naam die naar de plek refereert en duidelijk maakt dat het iets serieus is voor een grotere omgeving. ‘Koopvaardijpark’ ligt dan voor de hand, refererend naar de laan die het hele gebied dwarst maar ook naar de essentie van de vroegere functie van de dokken: koopvaardij naar de hele wereld. Een onderzoek van het dossier leerde ons tot slot dat er – zeker juridisch - nog niets definitiefs beslist is. Volgens het gewestplan is het nog altijd industriegebied. De omzetting naar stedelijk woongebied is in de maak via een Ruimtelijk Uitvoeringsplan. Maar daarvoor moet nog de hele procedure worden doorlopen van het openbaar onderzoek tot de goedkeuring door de gemeenteraad en de definitieve vastlegging door de deputatie. Als bewoners van de omliggende wijken willen we daarover mee discussiëren zowel in de klankbordgroep als op andere momenten en hoorzittingen in de verschillende wijken.

affiches voor een Koopvaardijpark

De Stad Gent vroeg in Gent over Morgen om te dromen over Gent in 2020. Wel wij dromen van dit nieuwe grote park. Vandaar dat we je uitnodigen om een affiche ( download document) uit te hangen aan het raam. Zodat onze buren en de buurt kennis kunnen nemen van het alternatief plan voor het stadsontwerp ‘Oude Dokken’. De affiche toont vooral de ruimte die er is voor een dergelijk park. De invulling van het park is voor later als we ruimte hebben kunnen verwerven voor dit groen en dit park. Dan kan naar analogie van het Sint-Baafskouterpark en de Groene Vallei samen met de bewoners uit de omliggende wijken gezocht worden naar de best mogelijke invulling. Met natuurontwikkeling, ruime wandelpaden en avontuurlijk spelen voor de kinderen. Hang de affiche uit, verspreid ze en steun het idee van een groot park.

Wil je meer informatie, wil je affiches, wil je ons steunen of wil je aansluiten, neem dan contact met ons op.